Thiếu hệ quy chiếu chung: mỗi phòng ban kéo doanh nghiệp về một hướng
Khi mỗi phòng ban định nghĩa chỉ số theo cách riêng, các cuộc họp biến thành tranh cãi số liệu thay vì bàn hành động.
Bước 1 — Đặt câu hỏi trước, tìm dữ liệu sau
Bắt đầu bằng một câu hỏi có thể dẫn tới hành động, không bắt đầu bằng “xem thử dữ liệu có gì”. Câu hỏi tốt luôn kèm được một hành động cụ thể ở cuối.
Ví dụ kém: “Doanh thu tháng này thế nào?”. Ví dụ tốt: “Nhóm hàng nào nên tăng nhập trong tháng tới?”.
Bước 2 — Xác định số nào trả lời được câu hỏi
Viết ra trước khi nhìn dữ liệu: cần chỉ tiêu nào, ở mức chi tiết nào, so với mốc nào. Bước này ngăn thói quen tìm số ủng hộ kết luận đã có sẵn trong đầu.
Bước 3 — Kiểm tra dữ liệu trước khi tin
- Kỳ dữ liệu có đủ không, có thiếu ngày nào không.
- Có sự kiện bất thường nào trong kỳ không: đợt sale lớn, đứt hàng, đổi giá.
- Mẫu có đủ lớn để kết luận không, hay chỉ vài đơn.
- Con số này thuộc tầng nào, có đang so chéo tầng không.
Phần lớn kết luận sai không đến từ tính toán sai, mà từ việc bỏ qua bước này.
Bước 4 — Ra quyết định và ghi lại lý do
Ghi ba dòng: quyết định là gì, dựa trên số nào, kỳ vọng kết quả ra sao và đo bằng chỉ tiêu nào. Việc ghi lại tốn năm phút và là thứ tạo ra khả năng học hỏi cho cả tổ chức.
Bước 5 — Quay lại kiểm chứng
Đặt lịch xem lại sau một khoảng thời gian đủ để kết quả thể hiện. So kết quả thực với kỳ vọng đã ghi. Đây là bước bị bỏ qua nhiều nhất và cũng là bước tạo ra nhiều giá trị nhất về lâu dài.
Khi dữ liệu không đủ để quyết
Sẽ có lúc dữ liệu không cho câu trả lời rõ ràng. Khi đó hãy nói thẳng là đang quyết dựa trên phán đoán, ghi lại giả định, và đặt mốc kiểm chứng sớm. Điều tệ nhất là khoác cho một phán đoán vẻ ngoài của một kết luận từ dữ liệu.
Tóm lại
- Bắt đầu bằng câu hỏi dẫn tới hành động, không bắt đầu bằng dữ liệu.
- Kiểm tra chất lượng và tầng dữ liệu trước khi kết luận.
- Ghi lại quyết định kèm kỳ vọng, và đặt lịch quay lại kiểm chứng.